Chaque page est une oeuvre ASCII pleine page, unique (une seed propre par page). Dans un chapitre, la page 1 pose le motif pur ; la page 10 le pousse a sa limite — densite, rupture, bascule vers le style suivant. Voici deux vraies planches du chapitre I (Zellige).
!=<-+*iv<m=-p*^o-=r>+t^v >=o+*sv-~<>i*^m<>=-+*^v-=<>+*^v<>=-+*^v-=<>+*^v<>=-+*^v > . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - < . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .= =. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . < - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . > v . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + ^ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .* *. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ^ + . . . . . . . . . . . . . . . . . . . v - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . < = . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .> >. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . = < . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - v . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + ^ . . . /\\ . . . . . . . . . . . . /\\ . . .* *. . . // \\ . . . . . . . . . . .// . \\. . . ^ + . . //. . \\ . . . . . . . . . // . .\\ . . v > . .// . . . \\. . . . . . . . . // . . \\ . - < . // . . . .\\ . . . . . . . . //. . . . \\ .= =. // . . . . \\ . . . . . . .// . . . . . \\. < - \. . . . . . /. . . . . . .\ . . . . . ./ > v .\\ . . . . . //. . . . . . . \\ . . . . // + ^ . \\ . . . .// . . . . . . . . \\. . . . // .* *. . \\ . . // . . . . . . . . .\\ . . . //. . ^ + . . \\. . // . . . . . . . . . \\ . .// . . v - . . .\\ . //. . . . . . . . . . . \\ // . . < = . . . \// . . . . . . . . . . . . \// . . .> >. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . = < . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - v . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + ^ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .* *. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ^ + . . . . . . . . . . . . . . . . . . . v > . . . . . . // . . . . . . / . . . . . . - < . . . . . . .//// . . . . . //. . . . . . .= =-==--==--==--==--==--==--==/-=///==--==--==--==--=/--/=--==--==--==--==--==--=< - . . . . . . ./ . /// . . . / . / . . . . . . > v . . . . . . . / . . /// . . /. / . . . . . + ^ . . . . . . . / . . /// . /. ./ . . . . . .* *. . . . . . . . / . . . /// /. . / . . . . . . ^ + . . . . . . ///// . . . //. . / . . . . . v - . . . . .//////// . . . . . . ./ . . . . . < = . . .///////// . . . . . . . . . / . . . . . .> >. .///// . . . . . . . . . . . / . . . /// . = < . .///// . . . . . . . . . . ./ . . /////// . - v . . . /////. . . . . . . . . . /. ///// . /. . + ^ . . . . .///. . . .***********. . . /// . . //. . .* *. . . . . //. . . *************** . . . . . / . . . ^ + . . . . / . . . ******************* . . . .// . . . v > . . . .// . . . ******************* . . . ./ . . . - < . . . ./ . . . .*********@*********. . . // . . . .= =. . . // . . . . ******************* . . / . . . . < - . . / . . . . ******************* . . // . . . . > v . . // . /// . . . *************** . . /// . . . . + ^ . . /. ///// /. . . .***********. . . . /////. . . .* *. . /////// . ./ . . . . . . . . . . .///// . . ^ + . /// . . . / . . . . . . . . . . . .///// . v - . . . . . / . . . . . . . . .///////// . . < = . . . . . ./ . . . . . . . //////// . . . . .> >. . . . . . / . . // . . . ///// . . . . . . . = < . . . . . / . /. /// . . / . . . . . . . - v . . . . . ./ . /. . /// . . / . . . . . . . + ^ . . . . . . / . /. . . /// . / . . . . . . .* *. . . . . . / / . . . /// ./ . . . . . . . ^ + . . . . . ./ / . . . . /// /. . . . . . . v >-==--==--==--==--==--==--//--==--==--==--==--==-////-==--==--==--==--==--==--=- < . . . . . . / . . . . . . //. . . . . . .= =. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . < - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . > v . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + ^ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .* *. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ^ + . . . . . . . . . . . . . . . . . . . v - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . < = . . . /\\ . . . . . . . . . . . . /\\ . . .> >. . . // \\ . . . . . . . . . . .// . \\. . . = < . . //. . \\ . . . . . . . . . // . .\\ . . - v . .// . . . \\. . . . . . . . . // . . \\ . + ^ . // . . . .\\ . . . . . . . . //. . . . \\ .* *. // . . . . \\ . . . . . . .// . . . . . \\. ^ + \. . . . . . /. . . . . . .\ . . . . . ./ v > .\\ . . . . . //. . . . . . . \\ . . . . // - < . \\ . . . .// . . . . . . . . \\. . . . // .= =. . \\ . . // . . . . . . . . .\\ . . . //. . < - . . \\. . // . . . . . . . . . \\ . .// . . > v . . .\\ . //. . . . . . . . . . . \\ // . . + ^ . . . \// . . . . . . . . . . . . \// . . .* *. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ^ + . . . . . . . . . . . . . . . . . . . v - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . < = . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .> >. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . = < . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - v . . . . . . . . . . . . . . . . . . . + ^ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .* *. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ^ + . . . . . . . . . . . . . . . . . . . v > . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - < . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .= =-v^*+-=><v^*+><=-v^*+-=><v^*+><=-v^*+-=><v^*+><=-v^*+-=><v^*+><=-v^*+-=><v^*+><
!=<-+*tv<'=-)*^~-= >+ ^vw>=i+*tv-h<> *^o<>=-+*^v-=<>+*^v<>=-+*^v-=<>+*^v<>=-+*^v >.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,- <,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.= =.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:< -,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.> v.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,+ ^,.,.,:,./\\:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,//\,:,.,.,:* *.,.:.,//.:.\\,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.//,.:\\.,.:.,^ +,:,.//,:,.,.,\\.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,//.,:,.,.\\,.,.v -.,//.:.,.,.:.,.\\:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.//,.:.,.,.:.,\\.:< =,\,:,.,.,:,.,.,:,/,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.\.,:,.,.,:,.,.,:/.> >.:\\...:.,.,.:.//,.:.,.,...,.,.:.,.,.:.,.,.:...,.:...,.:.,.,.\\,...:.,...://.,= <,.,.\\....,..//.,:,.,.,:,....:,...,:,.,.,:,.,..:,...,:,.,.,:,.,\\...,...//,.,:- v.........../.,...,.,......../..,.:...,.:...,.....\.......:.,...:..\..:.......,+ ^,:,...,:\///....,.,:,.,...,//.,:....,:,.,.,...,.,\\....:,.,.,:,...\\\/,.....,.* *.,.....,*@*/...//:.,.,..../,*@*,...:.,.,.:.....*@*.\...,.,.:.\\...\*@*.:...,.:^ +,..:,.,..:.......///,...,./../........,:,.......\..\..,..:\\\.......,.....,...v >.:.,...:..../:.,.,.:///,...,.....,.,.:.,.,.:.,...:...,.\\\.,.:.,.\...,...:.,.,- <,.,.,.,.,./../,.,:,.,.,//.,.,:/...,:,.,.,:,.,..\,.,..\\.,.,:,.,.\..\,.,:..,.,:= =.,////////.,-,--.-|,-:--.-.:.,/,.:.,.,.:.,.,.:.\.,.:-,--.-.|-,--.-.,\\\\\\\\.,< -//,.,.,:,./-,:,.,.|:,.,.,:-\,./:,.,.,:,.,.,:,.,\,:/-,.,:,.,|,:,.,.-\,.,.,:,.\\> v////.:.,.-.//,==.=|==,==.\\,--./.,/////\\\\\.,\:--.//:==.==|=,==.\\,-,.:.,\\\\+ ^,.,:///--:,.=//:###|###.\=,:,.-///,.,./\,.,.\\\-,.,:=/,###|###,\\=,.,--\\\,:,.* *.:.,./.-.,.=.:#//-#|--\\#:=,.,-:.,.,//.,\\.:.,.-.:.=.#//--|#-\\#.,=:.,-,\:.,.,^ +,.,//:,-,.,=,##-#//|\\-###=.,:-.,.,/,.,.,:\.,.,-,.,=###-//|\\#-##:=.,.-:,\\.,:v -.,/:.,.\\\\\\\\\\\\\/\\\\\\\\\\\.:/,.,.:.,.\.:///////////\/////////////,.,.\.,< =,/,.,.,-,.,=,##-\\#|-//###=.,.-://,.,:,.,.,:\\,-,:,=###\\-|#//-##.=:,.-.,:,.\.> >/,.,///-.,.:==\\###|###//=.,.:-///.:.,.,.:.,\\\-.,.,=\\###|###//==.,.,-\\\.,.\= <////,./.--,.\\==#=#|=#==,//:--,.,://///\\\\\,:,.--,\\.==#=|#=#==//,.--,\,.\\\\- v.:.,.,./.,\\.:.,.,.|.,.,.:-/.,.:.,.,.//\\,.:.,.,.:\-.,.:.,|,.:.,.,//.,\,.:.,.,+ ^,.,.,:,/,.,:,---,-,|-.--,-,.,////////.,.,\\\\\\\\.,.-:--,-|:-.---:,.,.\:,.,.,:* *.,.:.../.:.,.//:.,.|.:.,/..//,.,.:.,.,.:.,.,...,.\\..\.,.:|,.,.\\..,.:\..,.:.,^ +,:,.,.....,..:,///,:,.,.,/....,...,.,:,.,.,:,...,...\.,:,.,.\\\.,..:,...,:,.,.v >......../../.,...:///..........,.,...,.,...,.....,.......\\\...,..\..\.......:- <,.,...,./:,/...:,.,.,//.../:,.,.....,.,:,.,...,.,.,\...\\:,.,.,...\.,\,....:,.= =.:.....:*@/,...,.,.:.,....//*@*:...,.:.,.,.....*@*\\...:.,.,.:.....\@*.,...,.,< -,...,.,../.......:,.,..:,.,..:........,.,.......,....:,...,:,.......\..:..,..:> v.,.:...,/....,.:.,.,.:.,...:.....:.,.,.:.,.,.:...,...,.,.:.,.,.:.,...\...,.:.,+ ^,:,.,.//,.,..:,.,.,:,.,.,.,.,.,...,.,:,.,.,:,...,:,...,:,.,.,:,.,..:,.\\.:,.,.* *.,.,//.,.,.:.\\,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.//:.,.,.:\\.,.:^ +,.,\,.,.,:,...,/,.+.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:..,.,:,+,.\:,.,.,:,.,./:,.v -.:.,\\.:.,.,.//,.,+:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,...:.,.+.:.\\,.:.,.,//.,.,< =,.,.,:\\,.,//.--,--.-.--,.,.,:+.,.,:,.,.,:,.,.,+,.,.,:--,-,--.--,\\.,.//,.,.,:> >.,.:.,.,\//--===.==,=:===--:++.,.:.,.,.:.,.,.:.,++.--===.=.==,===--\\/.,.,.:.,= <,:,...,:,--=,:,...,+,...,:=--.,:..,.,:,.,.,:..,.,--=,.,.,.+.,.,.,.=--.,...,.,.- v.,.,.:..-.=:++.,.:.+...:++.=.-...,.:.,.,.:.,.,..-.=,++.,.,+:...,++.=.-...,.,.:+ ^,.,:,.,.-=....++,.,+.:++,...=-,.,:,.,.,:,.,.,:,.-=....++,.+...++....=-,.,.,:,.* *.:.,.,.-.=.,.:..++.++....:.,=,-:.,.,.:.,.,.:.,.-.=.,.....++.++...,.:=,-,.:.,.,^ +,.,++++-+=+++++++++#..++++++==-+++++,.,.,:+++++-==++++++..#+++++++++=+-++++.,:v >.,.:.,.,-=.,.....+.+.++....:=-.,.:.,.,.:.,.,.:.,-=.....++.+.+......,=-.,.,.:.,- <,:,.,.,.-.=..+++...+..+++..=.-.:,.,.,:,.,.,:,.,.-.=..+++..+...+++..=.-..,:,.,.= =.,.+...-+--=++++.+++...+++=--=-...++.,.,.:++...-=--=+++...+++.++++=--+-...+,.:< -,.,:,.,-,++--===+=.+=.===--++.-.,:,.,.,:,.,.,:,-,++--===.=+.=+===--++:-.,.,:,.> v.:.,.,.++=....--.-.--,--....=++:.,.,.:.,.,.:.,.++=...,--.--,-:--....=++,.:.,.,+ ^,.,.,:..-.=:+.,..:,+,.,:.+,=.-..,.,:,.,.,:,.,...-.=.+.,...+:,.,..+,=.-..,.,.,:* *.,.:...,.--=.,.:.,.+.:.,..=--,.,...,.,.:.,.,...,.--=.,...:+,...:..=--:.,...:.,^ +,:,.,.,:/\\--===,==+=.===--.++,:,.,.,:,.,.,:,.,.++,--===,=+==:===--//\,.,:,.,.v -.,.,.://.,.\\,--.--,-,--.,.,.:+,.,.:.,.,.:.,.,.+.,.,.:--.-.--,--.//,.,\\.,.,.:< =,.,://,.,:,.,\\:,.+.,:,...,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,+,.,//.,.,:,.\\,:,.> >.:./.,.:.,.,.:.\.,+:.,.,...,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.+.:/,...:.,.,.:\,.,= <,.,.\\,.,.,:,//.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,\\:,.,.,://,.,:- v.,.:..\\.:...,.:.,.,.:.,...:.,...:.,.,.:.,.,...,.,.:.,.,.:.,.,.:...,.://.,.:.,+ ^,:,.,..:\...,:,.,.,:,.,.,...,...,.,.,:,.,.,:,....:,...,:,.,.,:,.,..../,..:,.,.* *...,.....\.......:.,...:.....:.......,.,...........,.:...,.:......../..:.,...:^ +,.,...,.*@\....:,.,.,:,...\\*@*.....,.,:,.,...,*@*//....,:,.,.,...,/@*,....:,.v >.:.....:\,.\...,.,.:.\\...\,.,.:...,.:.,.,.....,.:./...//,.,.:..../:./.,...,.,- <,.......\..\..,..:\\\.......,.....,...,.,...,.,..........///,...,./../.......:= =.,.:.,...:...,.\\\.,.:.,.\...,...:.,.,.:.,.,...,..../,.,.:.,///:...,.....,.:.,< -,:,.,..\,.,..\\.,.,|,.,.\..\\.,:..,.,:,.,.,:,.,.,//../,:,.|.,:,//.,:,./..:,.,.> v.,.,.:.\.,.:.---.-.|-,--.-.,.\\\\\\\\,.,.////////,.,-:--.-|:-,---:.,.,/:.,.,.:+ ^,.,:,.,\,://,.,:,.,|,:,.,.-\,.,.,:,.,\\//.,.,:,.,./-,.,.,:|.,.,:,.\\,:/.,.,:,.* *\\\\.,\:--.,//==#=#|=#==.\\,--.:.,\\\\\/////.,.,--.//,==#=|#=#==\\.:--./.:////^ +\.,.\\\-,.,:==//###|###\\=,.,:-\\\,:,.,.,:,.///-,.,.=//###|###\\==,.,.-///,.,/v -.\.:.,.-.:.=.##-//#|-\\###=:.,-,\\.,.,.:.,.,//.-.,.=###//-|#\\-##,=,.:-,.,.:/,< =,:\.,.,/////////////\///////////,.\.,:,.,.,/,.\\\\\\\\\\\/\\\\\\\\\\\\\.,:,/,.> >.,.\\:.-.,.=.##-#\\|//-###=,.:-,.,.\.,.,.:/,.,.-.,.=###-\\|//#-##:=,.,-:.//,.:= <,.,:,\,-,:,=,.#\\-#|--//#.=:,.-.,:,.\\,://,.,:,-,.,=,#\\--|#-//#,.=.,:-./.,:,.- v.:.,\\\--,.,=\\,###|###,/=.,.,-\\\.,.:\/.,.:///-.:.,=\.###|###.//=.:.--///.,.,+ ^\\\\,:,.,-,\\.==,=|==.==,//.--,\,.\\\\\/////,./:--,\\:==,==|=.==,//.-.,:,.////* *\\.:.,.,.:\-.,.:.,|,.:.,.,-/.,\,.:.,.,.:.,.,.:./.,\-.,.,.:.|.,.:.,-/.:.,.,.://^ +,:\\\\\\\\,.-:--,-|:-.--,-,.,.\:,.,.,:,.,.,:,.,/,:,.-.--,-,|-:--,-,:////////,.v >.,.,...,.,\..\.,.:.,.,.\\..,.:\..,.:.,.,.:.,.../.,.,.//,.,.:.,.,/../.,.:.,.,.:- <,.,:,...,...\.,:,.,.\\\.,..:,...,:,.,.,:,.,.,:....,...,///,.,.,:,/...:,...,:,.= =...,.....,.......\\\...,..\..\.......:.,......../../.,...,///..........,.:...,< -,.,...,.*@*\...\\:,.,.,...\.*@*....:,.,.,:,...,*@*,/....,.,:,//.../*@*,:....,:> v.,.....,/\\\...:.,.,.:.....\\,.,...,.,.:.,.....,.//:...,.:.,.,....///\.,...:.,+ ^,.......,..\.:,...,:,.......\..:..,..:,.,..:,.,../........,.,...,./...........* *.,.,//...,...\\,.:.,.,.:.,...:...,.:.,.,.:.,...:.....:.,.,.:.,.//..,....\\.,.:^ +,.//,...,:,...,\\.,.,:,.,..:,.,..:,.,.,:,.,.,.,.,.,...,.,:,.,//:,.,.,:,...\\,.v -./.,.,.:.,.,.:.,.\.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,/:.,.,.:.,.,.:.,\,< =,.\\,:,.,.,:,.,//:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,\\.,:,.,.,:,.//,:> >.,.:\\.,.:.,.//:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.\\,.,.:.,//.:.,= <,:,.,.\\,.,//:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,\\:,.//,:,.,.- v.,.,.:.,\//:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.\\/.:.,.,.:+ ^,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.* *.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,^ +,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:v >.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,.,.:.,- <,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.,:,.,.= =-v^*+-=><v^*+><=-v^*+-=><v^*+><=-v^*+-=><v^*+><=-v^*+-=><v^*+><=-v^*+-=><v^*+><
la cle
En tamazight. Le livre est une cle : il contient de quoi ouvrir une oeuvre qu'il ne montre jamais — la page 101.
le medium
Du texte brut. Sans image, sans couleur imposee. L'oeuvre ne s'execute pas : elle se lit. Caracteres ASCII imprimables uniquement (32–126).
le trace cache
Le trace invisible que le maalem dessine avant de poser le zellige : personne ne le voit, mais tout le motif en decoule. C'est le nom du programme cache.
C'est la these de Kamel Ghabte rendue tangible : l'artisanat marocain est un algorithme, et le zellige un code avant l'heure. Ici, la demonstration ne passe ni par l'ecran ni par l'installation — elle tient dans un objet imprime.
Le parcours va de l'artisanat pur au numerique, puis revient au cosmos : de la main du maalem a l'algorithme, puis a l'ordre universel.
Le livre se mange lui-meme pour produire son oeuvre cachee.
Chaque page cache un fragment de programme tisse dans sa bordure — le code est la frise, lue dans le sens horaire depuis le coin haut-gauche, melee aux caracteres du motif selon une regle deterministe qui reste secrete. Le lecteur voit un ornement, pas du code.
Reunis, les 100 fragments reconstituent TASTIR, un programme qui relit les 100 pages (leurs densites, leurs caracteres, leurs symetries) comme matiere premiere pour composer un zellige fractal : la page 101. Sans le livre, le code ne produit rien. La 101 n'existe que si l'on decode les 100 autres — elle n'est imprimee nulle part.
100 oeuvres pleine page
Chacune unique, ancree dans la geometrie marocaine et amazighe. Deterministe : meme seed, meme livre.
Un programme reparti
Invisible a la lecture, tisse dans tout le livre, executable une fois reconstitue depuis les seules pages.
Une oeuvre nee du livre
La page 101 ne surgit que du decodage des 100 autres. Le livre contient sa propre oeuvre.